Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2007

τα κόμματα, η εκπαίδευση και η 4η Αυγούστου

Τι λέει:
Σχολικό βιβλίο, παράθεμα, (σελ. 107)
Ωστόσο ο Μεταξάς δε δημιούργησε ένα μονοκομματικό κράτος. Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου ήταν κατά κύριο λόγο σχετικά ήπιο, πιο κοντά στο ιταλικό -εγώ θα έλεγα στο πορτογαλικό- παρά στο γερμανικό μοντέλο. [...] Το καθεστώς έχτισε σχολεία, εξέτασε και επανεξέτασε προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης, από το 1940 υιοθέτησε έναν νέο αστικό κώδικα και ενθάρρυνε την καθιέρωση της δημοτικής.
Παναγιώτης Βατικιώτης, Μια πολιτική βιογραφία του Ιωάννη Μεταξά Ευρασία, Αθήνα 2005, σ. 300-301.

Τι δε λέει:
1. Τα πολιτικά κόμματα τέθηκαν εκτός νόμου (Βουρνάς 408, Άλκης Ρήγος, Ιστορικά, 3 Αυγούστου 2000). Ο Μεταξάς δεν είχε κατορθώσει ποτέ να συμπαρασύρει το λαό όπως ο Μουσολίνι ή ο Χίτλερ. Κάθε κάθοδος του σε εκλογές ήταν απόδειξη της περιφρόνησης που του έδειχνε ο κόσμος.


2. Η δικτατορία Μεταξά διαφέρει από το ιταλικό και γερμανικό μοντέλο όχι γιατί υπήρξε πιο ήπια αλλά γιατί το καθεστώς της 4η Αυγούστου δεν ήταν στρατιωτική δικτατορία, ο στρατός δεν άσκησε εξουσία, παρέμενε στυλοβάτης του καθεστώτος υπό τον έλεγχο του Γεώργιου Β΄. Δεν είχε επιβληθεί από μαζικό κόμμα, ούτε κατόρθωσε να δημιουργήσει τέτοιο κόμμα (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ.382-383) ...υπήρξε στην πράξη ένα αστυνομικό καθεστώς με ολοκληρωτικές και φασιστικές τάσεις, που όμως δε μπόρεσε να αλλοιώσει τη δομή του υφιστάμενου κράτους (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 383)

3. Κάψιμο βιβλίων. Από τις πρώτες μέρες επιβολής της δικτατορίας οι οπαδοί του Μεταξά καίγαν βιβλία τελετουργικά (όπως οι Ναζί) μπροστά στις στήλες του Ολυμπίου Διός και στα Προπύλαια. Το ίδιο και σε άλλες πόλεις όπως η Αθήνα και ο Πειραιάς. Καλούνται άπαντες οι εθνικόφρονες γονείς της πόλεως Πειραιώς όπως προσέλθουν κομίζοντες μεθ’ εαυτών άπαντα τα κομμουνιστικά διδακτικά βιβλία των σχολείων, ίνα καώσι ομού μετά σειράς κομμουνιστικών εντύπων τη ενεργεία της Εθνικής Φοιτητικής Νεολαίας Πειραιώς. Επιτροπή Εθνικοφρόνων Γονέων Πειραιώς. Απαγορεύονται και καίγονται βιβλία ακόμη και του Καρκαβίτσα και του Παπαδιαμάντη. (Λιναρδάτος)

Για τη διδασκαλία του Επιτάφιου και της Αντιγόνης που όταν διδάσκονταν γινόταν επιλεκτικά χωρίς τα σημεία που δεν άρεσαν στο καθεστώς. (Βουρνάς σελ. 484). Για την επιβολή τελών και επιβαρύνσεων στη μέση και ανώτατη εκπαίδευση απαγορευτικών για τα παιδιά των περισσότερων οικογενειών. Για τον ευτελιστικό ρόλο που επεφύλασσε στη γυναίκα (ο προορισμός διά τον οποίον μορφώνεστε πρέπει να αποβλέπει μόνον εις την οικογένειαν ...η γυναίκα είναι το στολίδι της ζωής του ανθρώπου, κηρύσσει ο ίδιος ο Μεταξάς, προφανώς εννοώντας ότι άλλο είναι η γυναίκα και άλλο ο άνθρωπος). (Λιναρδάτος).
Ο Μεταξάς προς τους φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης: Σας απαγορεύω να έχετε διαφορετικές ιδέες από αυτές του Κράτους. Σας ζητώ όχι μόνο να έχετε τις ίδιες ιδέες, αλλά να πιστεύετε σ’ αυτές και να δουλεύετε γι’ αυτές με ενθουσιασμό. Αν κάποιος από σας έχει διαφορετικές ιδέες, καλύτερα να μείνει αμόρφωτος. (Άλκης Ρήγος, Ιστορικά, 3 Αυγούστου 2000)


Συμπέρασμα: Μάλλον επιχειρείται μονόπλευρη παρουσίαση και εξωραϊσμός του Μεταξά και της δικτατορίας του. Η ιστορία ξαναγράφεται επιλεκτικά για να υπηρετήσει νέες σκοπιμότητες. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι συνοπτικότερο και πληρέστερο.
Μπορείτε να βρείτε το σχολικό βιβλίο στο site του παιδαγωγικού ινστιτούτου. http://www.pi-schools.gr/lessons/history


Βασίλης Συμεωνίδης

13 σχόλια:

Regina είπε...

Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά, αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί δημιουργείται μια εικόνα θετική για το Μεταξά, και προβάλλεται μόνο το ΟΧΙ του. Δηλαδή ο Μεταξάς είχε ως πρότυπο τα καθεστώτα Γερμανίας-Ιταλίας, και τον Χίτλερ-Μουσολίνι αντίστοιχα; Κι αν είναι έτσι γιατί δε συμμάχησε μαζί τους στο Β' Παγκόσμιο πόλεμο;

Χριστίνα είπε...

Λίγο μπερδεμένο το σχόλιο σου: ποια είναι πολύ ενδιαφέροντα, τα του post; η θετική εικόνα δημιουργείται απ' το βιβλίο; αν ναι, τότε δεν καταλαβαίνεις αυτά που δεν καταλαβαίνουμε κι εμείς!!όσο το γιατί δεν συμμάχησε με τους Γερμάνούς, πολύ θα το θελε μια και ήταν γερμανόφιλος,αλλά έλα που η αγγλική κυβέρνηση ουσιαστικά (με τον βασιλιά) στήριξε το καθεστώς του
Χριστίνα Παπαγγελή

Regina είπε...

Ενδιαφέροντα βρίσκω αυτά που γράφει στο ποστ, και που δε λέει το βιβλίο. Περίεργο μου φαίνεται το ότι αποσιωπούνται όλα αυτά. Γιατί να θέλουν να παρουσιάσουν μόνο τη θετική πλευρά ενός φασιστικού καθεστώτος; Από τα σχολικά βιβλία έχω καταλάβει ότι ουσιαστικά προβάλλεται ο Μεταξάς, ο οποίος ήθελε να συμμαχήσει με τη Γερμανία, και όχι ο ελληνικός λαός, και η περιφρόνηση που λέτε πως έδειχνε σε αυτόν! Δε βρίσκω νόημα να κρύβονται αυτά σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Επίσης μπερδεύτηκα σε αυτό με την Αγγλική κυβέρνηση. Μου φαίνεται αντιφατική η στάση της. Για ποιο λόγο να στηρίξει το δικτατορικό καθεστώς του Μεταξά;

Βασίλης Σ. είπε...

Οι Άγγλοι δεν είχαν κανένα πρόβλημα να εξυπηρετηθούν, συγκυριακά, από το Μεταξά. Η πολιτική τους υπαγορεύονταν από την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους και όχι από συμπάθειες. Αυτό εξάλλου οι Έλληνες το πρωτογνώρισαν στον αγώνα της ανεξαρτησίας με τη μεταστροφή της αγγλικής πολιτικής από εχθρική προς την επανάσταση σε φιλική.
Τώρα γιατί η ιστορία πρέπει να καθαγιαστεί και να εξωραϊστεί σύμφωνα με τα πολιτικώς ορθά είναι το πιο ενδιαφέρον ζήτημα για συζήτηση.
Βασίλης Σ.

regina είπε...

"όσο το γιατί δεν συμμάχησε με τους Γερμάνούς, πολύ θα το θελε μια και ήταν γερμανόφιλος,αλλά έλα που η αγγλική κυβέρνηση ουσιαστικά (με τον βασιλιά) στήριξε το καθεστώς του"

Γιατί τότε ο Μεταξάς ζήτησε αμυντική συμμαχία από την Αγγλία;


Την αλλάζουν για να γίνουμε όλοι εθνικόφρονες ίσως, να μας περάσουν συγκεκριμένες ιδέες, μπορεί και κάτι τέτοιο.
Και ο κόσμος όμως θέλει τα παιδιά του να μαθαίνουν την καθαγιασμένη ιστορία, όπως αποδείχτηκε πρόσφατα..

Elsa είπε...

Για την ιστορία και μόνο κατάλοιπα εκπαιδευτικής μεταξικής νοθεσίας ακάμη και σήμερα αποτελούν:
η πρωϊνή σύνταξη και υποχρεωτική προσευχή, η άρση και υποστολή της σημαίας στα σχολεία, η μετωπική διάταξη των θρανίων,τα έδρανα σε πολλά ακόμη σχολεία, η οργάνωση των τμημάτων με απόλυτη αλφαβητική σειρά.
(αυτά σαν ανέκδοτο)

Βασίλης Σ. είπε...

Και τα κατάλοιπα στη νοοτροπία κάποιων εμπλεκόμενων είναι, ίσως, ένα άλλο τραγικό ανέκδοτο...

Noua είπε...

"όσο το γιατί δεν συμμάχησε με τους Γερμάνούς, πολύ θα το θελε μια και ήταν γερμανόφιλος,αλλά έλα που η αγγλική κυβέρνηση ουσιαστικά (με τον βασιλιά) στήριξε το καθεστώς του"

Regina...
Γερμαμόφιλος μπορεί να ήταν αλλά πάνω απ'όλα έβαζε το συμφέρον της Ελλάδας στις πολιτικές του αποφάσεις. Άλλωστε ήδη από το 1936 είχε δηλώσει ότι η Ελλάδα δεν έχει κανένα συμφέρον να βρεθεί σε αντίθετο στρατόπεδο από την μεγάλη ναυτική δύναμη ... την Αγγλία λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Αυτό και μόνο λέει πολλά για την διορατικότητα την οποία είχε.

Βασίλης Σ. είπε...

Noua,
Αν ο Μεταξάς "έβαζε πάνω από όλα το συμφέρον της Ελλάδας" προφανώς θα έπρεπε να βάζει και το συμφέρον των Ελλήνων.
Η τάση να αναθεωρήσουμε και να εξωραΐσουμε την ιστορία είναι τόσο προκλητική!

Ο Μεταξάς ήταν δικτάτορας. Δε σεβάστηκε τους θεσμούς της εποχής του. Καιροσκόπος, απέφυγε τη συμμετοχή του στη Μικρασιατική Εκστρατεία (κάθε άλλος στρατιωτικός θα στιγματίζονταν ως προδότης). Προχώρησε σε διώξεις, εκτοπίσεις, παρακολουθήσεις, βασανισμούς όσων θεωρούσε εχθρούς του καθεστώτος.

Εν ολίγοις το συμφέρον της Ελλάδας του Μεταξά μάλλον δεν ήταν και συμφέρον των Ελλήνων.

Βεβαίως, για να πάρει την εντολή σχηματισμού Κυβέρνησης από το Γεώργιο Β΄το 1936 ήταν υποχρεωμένος να κάνει δήλωση υποταγής και στα αγγλικά συμφέροντα.

Ανώνυμος είπε...

βρε γελοιοι ο Μεταξας παρελαβε δημοκρατικο χαος(δημοκρατια με 26 κινηματα) και δημιουργησε αξιοπρεπες κρατος!! ακομα και δημοκρατες(αλλα αντικειμενικοι, οχι φανατικοι οπως εσεις), παραδεχονται οτι αν δεν κηρυττε τη δικτατορια του ο Μεταξας, θα παραδινομασταν αμαχητι στους Ιταλους κι εσεις μου μιλατε για δικτατοριες!! Ο "εθναρχης" Βενιζελος δηλαδη, τι εκανε το '17? Τα πρωτοπαληκαρα του(Πλαστηρας κλπ), τι εκαναν το '22, το'33 και το '35?? Αυτες τις δικτατοριες και τις αποπειρες για δικτατορια, γιατι τις αποκρυπτετε και μας τα πρηζετε ολη την ωρα για το Μεταξα και τον Παπαδοπουλο? Μηπως θελετε να σας παραθεσω, τι εξυμνητικα λογια ειπαν διαπρεπεις καλλιτεχνες οπως ο Βεακης ο Καλομοιρης κ.α., για τον Μεταξα, αφου πεθανε? Οσο για τον γελοιο που σχολιαζει για τη μη συμμετοχη του Μεταξα στη μικρασιατικη εκστρατεια, ναι ο Μεταξας ειχε ξεκαθαρισει τη θεση του γι'αυτο το ζητημα, χρονια πριν την εκστρατεια! τη θεωρουσε ανεικτη και ειχε καθε δικαιωμα να μην συμμετεχει, αφου ηδη ειχε αποστρατευθει, αγραμματε!!

ιστορία είπε...

«δημοκρατες (αλλα αντικειμενικοι, οχι φανατικοι οπως εσεις»

Ναι, τόσο φανατικοί δημοκράτες που ανεχόμαστε ακόμα και ανώνυμες παραληρηματικές εκροές.

Ίσως φταίει το διανοητικό ρετσινόλαδο που πότισε στους οπαδούς του ο Μεταξάς, ο οποίος ταυτόχρονα εξόρισε τη λογική από το κρανίο τους.

Ανώνυμος είπε...

κυριε "ιστορια", ασχολεισου με τις δικτατοριες Βενιζελου και τη δικτατορια του προλεταριατου και μη πιανεις στο στομα σου τον Μεταξα!! Εισαι πολυ λιγος...

ιστορία είπε...

Ο ανώνυμος με το σχόλιο της 8ης Νοε 2009 μου θύμισε το παρακάτω:

"Κύριοι,
Έχω λογοκρισία και ημπορώ να σας υποχρεώσω να γράφετε μόνον ό,τι θέλω".

(Ιωάννης Μεταξάς προς τους ιδιοκτήτες και αρχισυντάκτες του αθηναϊκού τύπου, 30 Οκτ 1940)