Δευτέρα, 24 Δεκεμβρίου 2007

Τέσσερις αφελείς απορίες

αφελής απορία 1η
Ο Σουλτάνος έκρινε πως ο Πατριάρχης δεν ήταν ξένος προς την επανάσταση των Ελλήνων και ότι δε χρησιμοποίησε την εξουσία του να συγκρατήσει τους Έλληνες. (...) Η σκληρή και αναιτιολόγητη αντίδραση του σουλτάνου εναντίον της θεσμοθετημένης ηγεσίας του έθνους ...(σελ. 24)

Διατύπωση Πυθίας: Ήταν ξένος προς την επανάσταση ο Πατριάρχης ή όχι; όφειλε να συγκρατήσει του Έλληνες ώστε να μην επαναστατήσουν και γιατί; Η αντίδραση του σουλτάνου χαρακτηρίζεται αναιτιολόγητη γιατί πράγματι ο Πατριάρχης ήταν ξένος προς την Επανάσταση; ή γιατί δεν όφειλε να τους συγκρατήσει; Πώς ο Πατριάρχης αποτελούσε θεσμοθετημένη ηγεσία στην Οθωμανική αυτοκρατορία, από ποιον αντλούσε μια τέτοια θέση; Τελικά, ο Πατριάρχης αποτελούσε θεσμό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας;

αφελής απορία 2η
Ως θεσμοθετημένοι ηγέτες και υπεύθυνοι για τη νομιμοφροσύνη των Ελλήνων υπηκόων του σουλτάνου, οι πρόκριτοι, οι ιεράρχες και οι καπετάνιοι ... έκριναν δε ότι ήταν απαραίτητη η προβολή της επανάστασης ως εξέγερσης συνετών νοικοκυραίων, όχι ριζοσπαστών που στρέφονταν κατά των νόμιμων ηγεμόνων τους. (σελ. 25-26)

Κι άλλος χρησμός: Πάλι οι θεσμοθετημένοι ηγέτες. Αλλά και επιπλέον απορίες. Ποιοι είναι οι καπετάνιοι; οι ιδιοκτήτες των καραβιών – εφοπλιστές των νησιών; ή οι γνωστοί ως καπεταναίοι / κλεφτοκαπεταναίοι; Πάλι αυτοί έκριναν, όπως έκρινε και πριν ο σουλτάνος (ο ιστοριογράφος τι κρίνει;) Πώς συνταιριάζουν επανάσταση και συνετοί νοικοκυραίοι; Μήπως επειδή το έκριναν οι θεσμοθετημένοι ηγέτες; ποιοι είναι οι νόμιμοι ηγεμόνες των εξεγερμένων συνετών νοικοκυραίων; που αν ήταν ριζοσπάστες, που μπορεί και να ήταν αλλά δεν έπρεπε να προβληθούν ως τέτοιοι, θα στρέφονταν, που μπορεί και να στράφηκαν, εναντίον τους αλλά δεν έπρεπε να προβληθεί ότι στράφηκαν; Εν τέλει θέλει να πει κάτι που δε λέει;

αφελής απορία 3η
Να υποθέσω ότι ο πίνακας που απεικονίζει το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου και η εκτενής λεζάντα του (σελ. 37) αποτελεί συνοδευτικό στοιχείο για το συνοδευτικό πίνακα των κυριότερων εθνικών γεγονότων της πεντηκονταετίας 1830-1881(σελ. 36); Πουθενά στην αφήγηση δεν αναφέρεται η Μονή Αρκαδίου.

αφελής απορία 4η
Το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο (ιδρύθηκε το 1837) έδωσε στον τόπο μια εγχώρια πολιτική ηγεσία και διανόηση που μπορούσε να αναμετρηθεί επάξια με ηγεσίες ισχυρότερων και παλαιότερων χωρών. (Διαβάζοντας τις σελίδες 36-37 αναρωτήθηκα μήπως φταίω εγώ που δεν καταλαβαίνω, τις ξαναδιάβασα, είναι ό,τι πιο κακογραμμένο μπορεί να φανταστεί κανείς!) Στη διανόηση αυτής της εποχής ανήκει ο κορυφαίος εθνικός ιστοριογράφος Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, ο οποίος υπήρξε από τους βασικότερους αρχιτέκτονες του σύγχρονου ελληνικού έθνους, θεμελιώνοντας την πολιτιστική συνέχεια του έθνους στο χώρο και στο χρόνο, με αδιάσειστο επιχείρημα την αδιάλειπτη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού. (σελ. 37)

Μόνο κάτι να ρωτήσω: ποια είναι τα κριτήρια του έθνους και της εθνικής ταυτότητας για την επιστήμη της ιστορίας; Υπάρχει μία αποδεκτή συμφωνία; Οι ελληνόγλωσσοι των παροικιών ήταν Έλληνες; Οι αλλόγλωσσοι (π.χ. Σουλιώτες) του ελλαδικού χώρου ήταν Έλληνες; Ο αυτοπροσδιορισμός υπάρχει ως κριτήριο εθνικής ταυτότητας; Το έθνος σχεδιάζεται; κατασκευάζεται όπως, ας πούμε, ένα κτίριο; (Φαντάζομαι ωστόσο ότι η αναφορά στον Παπαρρηγόπουλο γίνεται σε αντιπαράθεση με τον Φαλλμεράυερ, ο οποίος δεν αναφέρεται.)
Και τέλος θα μπορούσα τώρα, αφού ξέρω τον αρχιτέκτονα, να μάθω και το μηχανικό και κυρίως τον εργολάβο του σύγχρονου ελληνικού έθνους; Ποιοι είναι οι εργολάβοι του έθνους;




Κυριακή, 23 Δεκεμβρίου 2007

Τρεις αντιφάσεις

αντίφαση 1η
Στη σελίδα 22 παρατίθεται χάρτης με τίτλο «χάρτης της Ελληνικής Επανάστασης». Στο υπόμνημα που τον συνοδεύει διευκρινίζονται οι περιοχές που επαναστάτησαν το 1821-1822. Σε αυτόν απουσιάζουν η Σάμος και τα Δωδεκάνησα. Στη σελίδα 23 υπάρχει παράθεση περιοχών που επαναστάτησαν. Η Σάμος που δεν υπάρχει στο χάρτη αναφέρεται ρητά. Επίσης απουσιάζει η Κάσος που στη σελίδα 29 αναφέρεται η καταστροφή της το 1924.
Σχόλιο: Η αφήγηση αναφέρει λεπτομερείς πληροφορίες, αδικαιολόγητες για ένα συνοπτικό σχολικό εγχειρίδιο. Ο χάρτης δίνει μία στρεβλή εικόνα της περιοχής και της επανάστασης. Επίσης να επισημανθεί ότι δεν υπάρχει χάρτης που να συνοδεύει και διευκρινίζει την επανάσταση στις ηγεμονίες που αναφέρεται στο ίδιο κεφάλαιο (σελ.17-23)

αντίφαση 2η
Στη σελίδα 36 αναφέρεται η επανάσταση της 3ης Σεπτέμβρη 1843 και η παραχώρηση Συντάγματος. Ήταν η αφετηρία του κοινοβουλευτικού βίου της χώρας. Στη σελίδα 37 και στο ίδιο ύψος αναφέρεται: Ανεξάρτητη και κοινοβουλευτική, η Ελλάδα της εποχής (1830-1881) ...
Σχόλιο: Προφανώς η σύγχυση στο μυαλό του αναγνώστη που θέλει να μάθει ιστορία από το σχολικό εγχειρίδιο είναι αναπόφευκτη. Οι όροι Σύνταγμα, Ανεξαρτησία, Κοινοβουλευτισμός τριγυρίζουν ασαφείς στη σκέψη του.
Επίσης να επισημανθεί ότι σύμφωνα με το βιβλίο και την ενότητα για την επανάσταση της 3ης Σεπτέμβρη έχουμε τη δυσαρέσκεια ορισμένων κύκλων για τον Όθωνα. Ποιοι είναι οι ορισμένοι κύκλοι; Διευκρινίζεται στη συνέχεια της αφήγησης (σελ. 35) Πολλοί από τους παλαιούς άρχοντες ... συμμαχούν με φιλελεύθερους πολιτικούς και διανοούμενους ... στους οποίους προστίθενται συντηρητικοί κύκλοι της Εκκλησίας της Ελλάδος. Τα ετερόκλητα αυτά στοιχεία υποχρέωσαν τον Όθωνα να συγκαλέσει εθνοσυνέλευση και να παραχωρήσει Σύνταγμα. Ούτε λόγος για το ρόλο των μεγάλων δυνάμεων, των κομμάτων, τη γενική δυσαρέσκεια, τη συμμετοχή του κόσμου στην επανάσταση της 3ης Σεπτέμβρη.

αντίφαση 3η
Στη σελίδα 36 γράφει: Το Σύνταγμα του 1844, ένα από τα πιο φιλελεύθερα Συντάγματα της εποχής, δεν κατοχύρωνε την λαϊκή κυριαρχία, επειδή δεν υπήρχαν σταθεροί πολιτικοί σχηματισμοί, για να εξασφαλίσουν την άσκηση εξουσίας από την πλειοψηφία του κοινοβουλίου.
Σχόλιο: Μα νομίζω ότι για να υπάρξουν πολιτικοί σχηματισμοί σταθεροί, για να υπάρξει κοινοβούλιο και άσκηση εξουσίας από την πλειοψηφία του, ΠΡΕΠΕΙ ΠΡΩΤΑ να κατοχυρωθούν συνταγματικά. Είναι δυνατόν να προϋπάρχουν; Μήπως θεωρεί τη συνέπεια ως αιτία; Μάλλον μια λογική διατύπωση θα ήταν: δεν κατοχύρωνε την λαϊκή κυριαρχία, και συνεπώς δε δημιουργήθηκαν σταθεροί πολιτικοί σχηματισμοί, για να εξασφαλίσουν την άσκηση εξουσίας από την πλειοψηφία του κοινοβουλίου.


Βασίλης Συμεωνίδης

Τετάρτη, 19 Δεκεμβρίου 2007

Ο πολιτικός Ιωάννης Μεταξάς

Τι λέει:
Σχολικό βιβλίο, λεζάντα στη φωτογραφία του Μεταξά (σελ. 107)

Ο Ιωάννης Μεταξάς (1871­1941) επέβαλε δικτατορικό καθεστώς την 4η Αυγούστου του 1936, επηρεασμένος από τα φασιστικό καθεστώτα και με τη συναίνεση του Βασιλιά Γεωργίου του Β'. Σε διεθνές επίπεδο, προσέδεσε την Ελλάδα στο άρμα της φιλοαγγλικής επιρροής και ηγήθηκε της ελληνικής αντίστασης στην ιταλική εισβολή έως το θάνατό του, τον Ιανουάριο του 1941.

Σχολικό βιβλίο, αφήγηση (σελ. 119)
Ο Ιωάννης Μεταξάς απέρριψε την ιταμή αξίωση: η Ελλάδα θα υπεράσπιζε, έστω και με τα όπλα, τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Η αντίδραση του Έλληνα πρωθυπουργού θα συνοψιστεί έκτοτε στη λέξη «Όχι».

Σχολικό βιβλίο, πηγή (σελ. 118-119)
η αφήγηση του Γκράτσι για την επίδοση του τελεσιγράφου ( ... Ο φρουρός άρχισε να χτυπά ένα ηλεκτρικό κουδούνι ... επιτέλους το κουδούνισμα ξύπνησε τον ίδιο τον Μεταξά... Ο Μεταξάς είχε φορέσει μία σκούρη μάλλινη ρόμπα, από το γιακά της οποίας φαινόταν ένα μετριότατο βαμβακερό νυχτικό ... Τα χέρια που κρατούσαν το χαρτί έτρεμαν ελαφρά ... έβλεπα τα μάτια να βουρκώνουν ...)
Εμανουέλε Γκράτσι, Η αρχή του τέλους, Εστία, σελ. 284-285)

Τι δε λέει:

1. Ο Μεταξάς σ’ όλη τη διάρκεια της στρατιωτικής και πολιτικής του σταδιοδρομίας ήταν οπαδός αυταρχικών μεθόδων και συστημάτων, ότι η απέχθειά του προς τη Δημοκρατία ενισχύθηκε με τη θητεία του στον κοινοβουλευτισμό. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ.380)

2. Κατ’ ουσίαν υπήρξε ένας τυχοδιώκτης. Αφοσιώνεται στον Κωνσταντίνο του οποίου τις ικανότητες δεν εκτιμά. Γίνεται υπασπιστής του Βενιζέλου, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών, προς τον οποίο όμως έχει δυσπιστία. Φτάνει ως την Αρχηγία του Επιτελείου το 1915. Δημιουργεί το παραστρατιωτικό σώμα των Επίστρατων (1916) και συγκρούεται με το Βενιζέλο. Μετά την απομάκρυνση του Κωνσταντίνου από τους συμμάχους, τον Ιούνιο 1917 μαζί με άλλους επίλεκτους φιλοβασιλικούς εξορίζεται στην Κορσική. Καταδικάζεται σε θάνατο για τη συμμετοχή του στα γεγονότα του Νοεμβρίου 1916. Επιστρέφει στην Αθήνα μετά την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές Νοεμβρίου 1920. Παραγκωνίζεται από το Δ. Γούναρη. Διαφωνεί με τη Μικρασιατική εκστρατεία και αφοσιώνεται στην πολιτική. Συμμετέχει στο κίνημα 1923 και μετά την αποτυχία του καταδικάζεται για δεύτερη φορά σε θάνατο. Το Κόμμα των Ελευθεροφρόνων συμμετέχει στην Οικουμενική Κυβέρνηση Αλέξανδρου Ζαΐμη και το Δεκέμβρη 1926 ο Μεταξάς γίνεται υπουργός Συγκοινωνιών. Συνάπτει μεγάλες συμβάσεις για τις οποίες αμφισβητείται η ανιδιοτέλειά του (Το 1927 φτιάχνει και καινούργιο σπίτι). Συμμετέχει σε κυβέρνηση Συνασπισμού. Συνεργάζεται με τον στρατηγό Πλαστήρα. Στις εκλογές Αυγούστου 1928 νικά ο Βενιζέλος ενώ ο Μεταξάς ηττάται και προσωπικά στην Κεφαλλονιά, αποφασίζει να εγκαταλείψει την πολιτική. Το 1931 ο Βενιζέλος τον απαλλάσσει από τις κατηγορίες για το διάστημα που υπήρξε υπουργός Συγκοινωνιών. Το 1932 συμμετέχει στις εκλογές του Σεπτεμβρίου, στρέφεται προσωπικά εναντίον του Ελ. Βενιζέλου. Το 1934 συμφωνεί με το Βενιζέλο για την υπογραφή του βαλκανικού συμφώνου. Πίσω από τις πλάτες του Π. Τσαλδάρη Μεταξάς και Κονδύλης δυσπιστώντας μεταξύ τους σχεδιάζουν δικτατορία. Συμμετέχει στην καταστολή του κινήματος 1ης Μαρτίου 1935. 25 Νοεμβρίου 1935 επιστρέφει ο Γεώργιος που δέχεται και παρασημοφορεί το Μεταξά. Ιανουάριος 1936, πεθαίνει ο Κονδύλης, Μάρτιος 1936, πεθαίνει ο Βενιζέλος – ο Μεταξάς είναι αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Δεμερτζή και Υπουργός Στρατιωτικών. Απρίλιος 1936, πεθαίνει ο Δεμερτζής και ο Μεταξάς γίνεται πρωθυπουργός. Μάϊος 1936, πεθαίνει ο Τσαλδάρης. Αιματηρά γεγονότα στη Θεσσαλονίκη αλλά και σε άλλες πόλεις όπως ο Βόλος. Προκήρυξη πανελλαδικής απεργίας για 5 Αυγούστου 1936. 4 Αυγούστου 1936, Βασιλικά Διατάγματα α) «περί διαλύσεως της Γ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων» και β) περί αναστολής των διατάξεων των άρθρων 5, 6, 10, 11, 12, 14, 20, και 95 του Συντάγματος καθ’ όλην την χώραν».
(Επιλογή από το βιογραφικό σημείωμα του Χρ. Χρηστίδη στην έκδοση των ημερολογίων του Ιωάννη Μεταξά.)

3. Ο Μεταξάς, όταν κλήθηκε ως στρατιωτικός να πάει στο μέτωπο της Μικράς Ασίας, αρνήθηκε επειδή έκρινε ότι η εκστρατεία θα οδηγούσε στην καταστροφή! Προφανώς 20 χρόνια μετά δεν είχε πρόβλημα να ηγηθεί ενός πολέμου στον οποίο δε συμμετείχε και δεν υπήρχε κίνδυνος να σκοτωθεί ο ίδιος.

4. Και ένα ανέκδοτο: θαυμάζουμε τον Μεταξά που είπε το «όχι» γιατί είναι ο μόνος που ήθελε να πει «ναι».

Συμπέρασμα: Μάλλον επιχειρείται μονόπλευρη παρουσίαση και εξωραϊσμός του Μεταξά και της δικτατορίας του. Η ιστορία ξαναγράφεται επιλεκτικά για να υπηρετήσει νέες σκοπιμότητες. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι συνοπτικότερο και πληρέστερο.

Μπορείτε να βρείτε το σχολικό βιβλίο στο site του παιδαγωγικού ινστιτούτου. http://www.pi-schools.gr/lessons/history/

Τρίτη, 18 Δεκεμβρίου 2007

η οικονομική πολιτική της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου

Τι λέει:
Σχολικό βιβλίο, αφήγηση (σελ. 108)
Υπό τις συνθήκες αυτές η Ελλάδα θα αποφύγει ενσυνείδητα -μόνη κατά την περίοδο αυτή μεταξύ των κρατών της Ανατολικής Ευρώπης- τον ασφυκτικό οικονομικό και, κατ' επέκταση, πολιτικό εναγκαλισμό της χιτλερικής Γερμανίας.

Τι δε λέει:

1. Για τις οικονομικές σχέσεις με τη Γερμανία: το ελληνογερμανικό κλήριγκ που εφοδίασε τη Γερμανία με σιδηρομετάλλευμα απαραίτητο για την πολεμική προετοιμασία της. (Λιναρδάτος)

2. Την περίοδο 1930-1938 η γερμανική οικονομική διείσδυση στην Ελλάδα αυξήθηκε σημαντικά. Το 1938 η Γερμανία αγόρασε το 40% των ελληνικών καπνών. (Φοίβος Οικονομίδης, Ιστορικά, 3 Αυγούστου 2000)

3. Έχουμε τη «γερμανοποίηση» της Ελλάδας σε επίπεδο καθεστώτος και εξαιτίας των εμπορικών συναλλαγών. Οι εξαγωγές της χώρας στη Γερμανία ήταν 3 ½ φορές περισσότερες απ’ ότι στη Αγγλία και οι εισαγωγές διπλάσιες. Η Αγγλία βέβαια παραμένει κυριότερη πιστώτρια της χώρας και προτιμά τη διείσδυση με τη μορφή εταιριών. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 398) Ενδιαφέρον για τις «οικονομικές» δραστηριότητες του καθεστώτος έχει και η κρυφή ενίσχυση του καθεστώτος του Φράνκο με γερμανικά αεροπλάνα που συναρμολογούνται στο καλυκοποιείο του Μποδοσάκη. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 399)

4. Για τα οικονομικά σκάνδαλα. Παράδειγμα το δάνειο από τη χιτλερική Γερμανία που οδήγησε στην παραίτηση του πρώτου υπουργού οικονομικών του Μεταξά, Κ. Ζαβιτσιάνου επειδή έκανε σχετικές δηλώσεις. Παράδειγμα δεύτερο ο «Έρανος υπέρ Αεροπορίας», φράση συνώνυμη με την κατάχρηση δημόσιου χρήματος, χρήματα που συγκεντρώθηκαν για την αγορά αεροσκαφών βρέθηκαν στα θυλάκια στελεχών και φίλων του Μεταξά. (Βουρνάς).

Συμπέρασμα: Μάλλον επιχειρείται μονόπλευρη παρουσίαση και εξωραϊσμός του Μεταξά και της δικτατορίας του. Η ιστορία ξαναγράφεται επιλεκτικά για να υπηρετήσει νέες σκοπιμότητες. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι συνοπτικότερο και πληρέστερο.

Μπορείτε να βρείτε το σχολικό βιβλίο στο site του παιδαγωγικού ινστιτούτου. http://www.pi-schools.gr/lessons/history/

Δευτέρα, 17 Δεκεμβρίου 2007

η πολιτική του Μεταξά και της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου,

Τι λέει:
Σχολικό βιβλίο, αφήγηση (σελ. 108)
Όταν, το 1936, ανέλαβε ο Μεταξάς τη διακυβέρνηση της χώρας, η πιθανότητα μιας πανευρωπαϊκής σύρραξης είχε ενισχυθεί και τα διλήμματα σχετικά με τον διπλωματικό προσανατολισμό της Ελλάδας ήταν μεγαλύτερα.

Σχολικό βιβλίο, παράθεμα (σελ. 119-120)
(... ο Βρετανός πρεσβευτής ρώτησε αν οι Έλληνες δεν θα θεωρούσαν ότι, μετά την ήττα της Ιταλίας, δεν ήταν σκόπιμη ένοπλη αναμέτρηση με τη Γερμανία· για να πάρει την απάντηση: «Μπορείτε ν’ αφήσετε σ’ εμένα αυτή την ευθύνη.)
Ιωάννης Κολιόπουλος, Η δικτατορία του Μεταξά και ο πόλεμος του ’40, Βάνιας, σελ. 230-231)

Τι δε λέει:

1. Για τον προσανατολισμό της Ελλάδας καθοριστική υπήρξε η πολιτική των Άγγλων. Οι συναισθηματικές και ιδεολογικές κλίσεις του Μεταξά (που ήταν γερμανόφιλος από την εποχή που εκπαιδεύονταν στην στρατιωτική ακαδημία Βερολίνου) αντίθετα με τις δεσμεύσεις του Βασιλιά προς την Αγγλία, οι εμπορικές συναλλαγές και οι εξελίξεις στα Βαλκάνια οδήγησαν προς την αντιφατική προσέγγιση στον αγγλικό και γερμανικό παράγοντα. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 397)

2. Ο Μεταξάς υπήρξε φιλικός προς την Αγγλία όπως και ο αγγλόφιλος Γεώργιος υπήρξε φιλικός προς το καθεστώς της 4ης Αυγούστου, ο Μεταξάς μειονεκτούσε έναντι του Γεωργίου που είχε τη στήριξη του στρατού και της βρετανικής κυβέρνησης (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 397). Για τους Άγγλους, αρχικά η Ελλάδα ήταν περισσότερο χρήσιμη ως ουδέτερη χώρα (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 403). Τον Ιανουάριο 1940 συνδέθηκε άμεσα και ουσιαστικά με την πολεμική προσπάθεια της Αγγλίας. Τυπικά παρέμενε ουδέτερη. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 408) Το «όχι» είχε ειπωθεί ήδη πριν το ιταλικό τελεσίγραφο και είχε ειπωθεί ως «ναι» στην Αγγλία.

3. Σχετικά με το παράθεμα έχουμε τεκμηρίωση της ιστορικής αφήγησης με αναφορά σε κείμενο που περιέχει το σιβυλλικό απόσπασμα ενός εκ των συγγραφέων. Τεκμηριώνουμε τις απόψεις μας με αναφορά στον εαυτό μας! (Με όλο το σεβασμό προς τον Ιωάννη Κολιόπουλο που συμμετείχε και στη συγγραφή της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους)

Συμπέρασμα: Μάλλον επιχειρείται μονόπλευρη παρουσίαση και εξωραϊσμός του Μεταξά και της δικτατορίας του. Η ιστορία ξαναγράφεται επιλεκτικά για να υπηρετήσει νέες σκοπιμότητες. Και αυτό με άκομψο τρόπο, το όνομα του Μανιαδάκη, υφυπουργού Ασφαλείας του Μεταξά, το όνομα του Νικολούδη, υφυπουργού Τύπου (προπαγάνδας) και Τουρισμού! δύσκολα θα ξεχαστούν. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι συνοπτικότερο και πληρέστερο.

Μπορείτε να βρείτε το σχολικό βιβλίο στο site του παιδαγωγικού ινστιτούτου. http://www.pi-schools.gr/lessons/history/

Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2007

η κοινωνική ασφάλιση, το ΙΚΑ και η 4η Αυγούστου

Τι λέει:
Σχολικό βιβλίο, αφήγηση (σελ. 107)
Η λήψη, για πρώτη φορά, σοβαρών μέτρων στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης -όπως ιδιαίτερα η σύσταση του ΙΚΑ, το 1937- προσφερόταν για να αμβλύνει την κοινωνική αντίδραση, χωρίς όμως να μπορέσει να την εξαλείψει.

Τι δε λέει:

1. Η ίδρυση του ΙΚΑ είχε συσταθεί ήδη από το 1934 και υπήρξε αίτημα μαχητικών διεκδικήσεων των εργαζομένων (Λιναρδάτος). ...συσταθέν δυνάμει του Ν. 6298/1934, πρώτος διοικητής υπήρξε ο Κανελλόπουλος Παναγιώτης 1934 – 1935. (επίσημο site του ΙΚΑ.)

2. Το 1934 ψηφίστηκε ο βασικός νόμος 6298/1934 «Περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων». Την ίδια περίοδο προωθήθηκαν επίσης νομοθετικά μέτρα για την ίδρυση φορέων κύριας ασφάλισης, όπως του Ταμείου Ασφαλίσεως Εμπόρων (ΤΑΕ) και του Ταμείου Επαγγελματιών και Βιοτεχνών (ΤΕΒΕ), που άρχισαν να λειτουργούν το 1940.
Το 1935 καθιερώθηκε η υποχρεωτική ασφάλιση όλων των μισθωτών στο Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ), που αποτέλεσε το γενικό φορέα κοινωνικής ασφάλισης των μισθωτών. Η λειτουργία του ΙΚΑ άρχισε την 1.1.1937, αλλά η χορήγηση παροχών ρυθμίστηκε το 1951 με τον Αναγκαστικό Νόμο 1846/51, ο οποίος με τις διαδοχικές του τροποποιήσεις συνθέτει και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο του φορέα. (Γενική Γραμματεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων, http://www.ggka.gr/asfalistikokefI.htm#_Toc26957680)

3. Βασιζόταν σε νομοσχέδια των τελευταίων κυβερνήσεων της αβασίλευτης δημοκρατίας, δε χρηματοδοτούνταν και η ασφάλιση γινόταν με πολύ αργό ρυθμό (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 390). Προφανώς τα χρήματα διοχετεύονταν αφειδώς στην ΕΟΝ, πώς να περισσέψουν για το ΙΚΑ;

Συμπέρασμα: Μάλλον επιχειρείται μονόπλευρη παρουσίαση και εξωραϊσμός του Μεταξά και της δικτατορίας του. Η ιστορία ξαναγράφεται επιλεκτικά για να υπηρετήσει νέες σκοπιμότητες. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι συνοπτικότερο και πληρέστερο.
Μπορείτε να βρείτε το σχολικό βιβλίο στο site του παιδαγωγικού ινστιτούτου. http://www.pi-schools.gr/lessons/history/

Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2007

εγκαθίδρυση και επικράτηση της δικτατορίας Μεταξά

Τι λέει:
Σχολικό βιβλίο, αφήγηση (σελ. 106-107).
...εγκαθίδρυση -με συνέργεια του βασιλιά- του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου 1936. Ο Ιωάννης Μεταξάς θα καταλύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και θα κυβερνήσει έκτοτε, ως δικτάτορας, μέχρι τον θάνατό του. Η ελληνική κοινή γνώμη, εμποτισμένη στην πλειονότητά της από αρχές φιλελεύθερες, υπήρξε οπωσδήποτε αντίθετη στην ιδεολογία του αυταρχικού καθεστώτος. Η επικράτηση εντούτοις παρόμοιας υφής αυταρχικών καθεστώτων στο μεγαλύτερο τμήμα της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης και η ισχνότητα των μέσων στήριξης -εσωτερικών και εξωτερικών- μιας ενδεχόμενης αντίδρασης, σε συνδυασμό και με τον θάνατο των σημαντικότερων πολιτικών ηγετών της περιόδου μεταξύ των δύο πολέμων (Βενιζέλου, Τσαλδάρη, Παπαναστασίου και Μιχαλακόπουλου.)... συντέλεσαν ώστε η αντίθεση αυτή να μην οδηγήσει στην πτώση της δικτατορίας.

Τι δε λέει:

1. Ούτε κουβέντα για το Μάη 1936 στη Θεσσαλονίκη και τους δώδεκα νεκρούς διαδηλωτές εργάτες από σφαίρες των χωροφυλάκων που έστειλε η κυβέρνηση Μεταξά. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 378) Σύμφωνα με το Βρετανό πρέσβη ο κομμουνιστικός κίνδυνος ήταν πρόσχημα του Μεταξά για την κατάληψη της εξουσίας. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ.380)

2. Για τα βασανιστήρια: ρετσινόλαδο, πάγος, τράβηγμα νυχιών με τσιμπίδα, σιδερένιο στεφάνι που σφίγγει σταδιακά το κεφάλι, φάλαγγα. (Βουρνάς)

3. Για τις συλλήψεις, εξορίσεις και φυλακίσεις. Ξεχνάει τον Αϊ Στράτη, τη Γαύδο και πλήθος άλλων νησιών που είχαν γίνει τόποι εξορίας, ξεχνάει την Ακροναυπλία, φυλακή για όσους θεωρούνταν κομμουνιστές αλλά και πολλούς άλλους που δεν ταυτίστηκαν με το καθεστώς. Οι διώξεις από το καθεστώς Μεταξά αφορούν πλήθος πολιτών, Αλ. Σβώλος, Δ. Γληνός, Α. Μιχαλακόπουλος, ακόμα και ο Θ. Τσάτσος είναι ονόματα που δείχνουν την έκταση που πήραν οι διώξεις. Ο αριθμός όσων πέρασαν από την Ασφάλεια, όσων εκτοπίστηκαν είναι αδιευκίνιστος επειδή δεν ήταν απαραίτητο να δικαστούν. Υπολογίζονται από 50.000 έως 100.000. Να σημειωθεί ότι, συνολικά στη χώρα, τα μέλη του ΚΚΕ είναι περίπου 15.000. (Βουρνάς, Ιστορικά 3-8-2000, 7 ημέρες Καθημερινής 16-11-2003) Οι εκτοπίσεις και φυλακίσεις ήταν παλαιότερη τακτική του ελληνικού κράτους και κυρίως μετά το Ιδιώνυμο ν. 4229/1929 του Βενιζέλου πήραν περισσότερο πολιτικό χαρακτήρα. Όμως ο αναγκαστικός νόμος 117/18-9-1936 «περί μέτρων προς καταπολέμησιν του κομμουνισμού και των εκ τούτου συνεπειών» ήταν ένας σκληρός νόμος χωρίς προηγούμενο στα ελληνικά χρονικά. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 484)

4. Για αντιδράσεις του πολιτικού κόσμου όπως για παράδειγμα η διαμαρτυρία των Θ. Σοφούλη, Γ. Καφαντάρη, Τζ. Θεοτόκη: «Η 4η Αυγούστου... αποτελεί το μελανώτερο σημείο της νεωτέρας ημών ιστορίας... Το σημερινό μας πολίτευμα, εάν δύναται να ονομασθεί πολίτευμα, είναι και καλείται Τρομοκρατία.... Διά της Τρομοκρατίας υφίσταται το σημερινόν καθεστώς.... Αι αυθαίρετοι συλλήψεις και φυλακίσεις, αι αθρόαι εκτοπίσεις, αι μάλλον απάνθρωποι κακοποιήσεις είναι συνήθη του καθημερινού βίου φαινόμενα. (Ιστορικά, 3-8-2000)

5. Ενδεικτικά μία ερμηνεία της φράσης θα καταλύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς ώστε να γίνει σαφέστερη. Ας δούμε τι εννοεί: «περί αναστολής των διατάξεων άρθρων του Συντάγματος καθ’ όλην την χώραν.»: 5 ουδείς συλλαμβάνεται ... ανευ ητιολογημένου δικαστικού εντάλματος, 6 ανακοπή προφυλακίσεως επί πολιτικών εγκλημάτων, 10 δικαίωμα συνέρχεσθαι, 11 δικαίωμα συνεταιρίζεσθαι, 12 άσυλο κατοικίας, 14 ελευθερία τύπου, 20 απόρρητο επιστολών, και 95 εκδίκαση πολιτικών εγκλημάτων από ορκωτά δικαστήρια. (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ.384)

Συμπέρασμα: Μάλλον επιχειρείται μονόπλευρη παρουσίαση και εξωραϊσμός του Μεταξά και της δικτατορίας του. Η ιστορία ξαναγράφεται επιλεκτικά για να υπηρετήσει νέες σκοπιμότητες. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι συνοπτικότερο και πληρέστερο.

Μπορείτε να βρείτε το σχολικό βιβλίο στο site του παιδαγωγικού ινστιτούτου. http://www.pi-schools.gr/lessons/history/

Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2007

τα κόμματα, η εκπαίδευση και η 4η Αυγούστου

Τι λέει:
Σχολικό βιβλίο, παράθεμα, (σελ. 107)
Ωστόσο ο Μεταξάς δε δημιούργησε ένα μονοκομματικό κράτος. Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου ήταν κατά κύριο λόγο σχετικά ήπιο, πιο κοντά στο ιταλικό -εγώ θα έλεγα στο πορτογαλικό- παρά στο γερμανικό μοντέλο. [...] Το καθεστώς έχτισε σχολεία, εξέτασε και επανεξέτασε προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης, από το 1940 υιοθέτησε έναν νέο αστικό κώδικα και ενθάρρυνε την καθιέρωση της δημοτικής.
Παναγιώτης Βατικιώτης, Μια πολιτική βιογραφία του Ιωάννη Μεταξά Ευρασία, Αθήνα 2005, σ. 300-301.

Τι δε λέει:
1. Τα πολιτικά κόμματα τέθηκαν εκτός νόμου (Βουρνάς 408, Άλκης Ρήγος, Ιστορικά, 3 Αυγούστου 2000). Ο Μεταξάς δεν είχε κατορθώσει ποτέ να συμπαρασύρει το λαό όπως ο Μουσολίνι ή ο Χίτλερ. Κάθε κάθοδος του σε εκλογές ήταν απόδειξη της περιφρόνησης που του έδειχνε ο κόσμος.


2. Η δικτατορία Μεταξά διαφέρει από το ιταλικό και γερμανικό μοντέλο όχι γιατί υπήρξε πιο ήπια αλλά γιατί το καθεστώς της 4η Αυγούστου δεν ήταν στρατιωτική δικτατορία, ο στρατός δεν άσκησε εξουσία, παρέμενε στυλοβάτης του καθεστώτος υπό τον έλεγχο του Γεώργιου Β΄. Δεν είχε επιβληθεί από μαζικό κόμμα, ούτε κατόρθωσε να δημιουργήσει τέτοιο κόμμα (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ.382-383) ...υπήρξε στην πράξη ένα αστυνομικό καθεστώς με ολοκληρωτικές και φασιστικές τάσεις, που όμως δε μπόρεσε να αλλοιώσει τη δομή του υφιστάμενου κράτους (Ιστορία Ελληνικού Έθνους, ΙΕ, σελ. 383)

3. Κάψιμο βιβλίων. Από τις πρώτες μέρες επιβολής της δικτατορίας οι οπαδοί του Μεταξά καίγαν βιβλία τελετουργικά (όπως οι Ναζί) μπροστά στις στήλες του Ολυμπίου Διός και στα Προπύλαια. Το ίδιο και σε άλλες πόλεις όπως η Αθήνα και ο Πειραιάς. Καλούνται άπαντες οι εθνικόφρονες γονείς της πόλεως Πειραιώς όπως προσέλθουν κομίζοντες μεθ’ εαυτών άπαντα τα κομμουνιστικά διδακτικά βιβλία των σχολείων, ίνα καώσι ομού μετά σειράς κομμουνιστικών εντύπων τη ενεργεία της Εθνικής Φοιτητικής Νεολαίας Πειραιώς. Επιτροπή Εθνικοφρόνων Γονέων Πειραιώς. Απαγορεύονται και καίγονται βιβλία ακόμη και του Καρκαβίτσα και του Παπαδιαμάντη. (Λιναρδάτος)

Για τη διδασκαλία του Επιτάφιου και της Αντιγόνης που όταν διδάσκονταν γινόταν επιλεκτικά χωρίς τα σημεία που δεν άρεσαν στο καθεστώς. (Βουρνάς σελ. 484). Για την επιβολή τελών και επιβαρύνσεων στη μέση και ανώτατη εκπαίδευση απαγορευτικών για τα παιδιά των περισσότερων οικογενειών. Για τον ευτελιστικό ρόλο που επεφύλασσε στη γυναίκα (ο προορισμός διά τον οποίον μορφώνεστε πρέπει να αποβλέπει μόνον εις την οικογένειαν ...η γυναίκα είναι το στολίδι της ζωής του ανθρώπου, κηρύσσει ο ίδιος ο Μεταξάς, προφανώς εννοώντας ότι άλλο είναι η γυναίκα και άλλο ο άνθρωπος). (Λιναρδάτος).
Ο Μεταξάς προς τους φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης: Σας απαγορεύω να έχετε διαφορετικές ιδέες από αυτές του Κράτους. Σας ζητώ όχι μόνο να έχετε τις ίδιες ιδέες, αλλά να πιστεύετε σ’ αυτές και να δουλεύετε γι’ αυτές με ενθουσιασμό. Αν κάποιος από σας έχει διαφορετικές ιδέες, καλύτερα να μείνει αμόρφωτος. (Άλκης Ρήγος, Ιστορικά, 3 Αυγούστου 2000)


Συμπέρασμα: Μάλλον επιχειρείται μονόπλευρη παρουσίαση και εξωραϊσμός του Μεταξά και της δικτατορίας του. Η ιστορία ξαναγράφεται επιλεκτικά για να υπηρετήσει νέες σκοπιμότητες. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι συνοπτικότερο και πληρέστερο.
Μπορείτε να βρείτε το σχολικό βιβλίο στο site του παιδαγωγικού ινστιτούτου. http://www.pi-schools.gr/lessons/history


Βασίλης Συμεωνίδης

Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2007

Για το νέο βιβλίο ιστορίας γενικής παιδείας της γ΄ λυκείου

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί μια σύντομη -κατά το δυνατόν- παρουσίαση των βασικών προβλημάτων του νέου βιβλίου της ιστορίας της Γ΄Λυκείου. Το συνοπτικό αυτό σημείωμα επιδώσαμε στη σύμβουλο φιλολόγων του Ν. Δράμας, με την προσδοκία ότι θα προωθηθεί και στους αρμόδιους φορείς, ώστε να βρεθεί κάποια λύση.


Σχετικά με το καινούριο βιβλίο της ιστορίας που διδάσκεται από φέτος στην Γ΄ Λυκείου, θεωρούμε, μετά από διδακτική εμπειρία τριών περίπου μηνών, ότι πρόκειται για ένα βιβλίο μάλλον προχειρογραμμένο και προβληματικό στη διδασκαλία του.
Τα εμπόδια όπου «σκοντάφτει» κανείς είναι πάρα πολλά. Για να δώσουμε σύντομα μία εικόνα τους θα περιοριστούμε αρχικά και ενδεικτικά στα εξής:

1. Το πρώτο – πρακτικό – ζήτημα είναι η ποσότητα της ορισθείσας (εξεταστέας και διδακτέας) ύλης. Μιλάμε για…180 σελίδες! Υπολογίζοντας πρόχειρα, χρειαζόμαστε 11 μήνες ανελλιπούς φοίτησης (!) για την αποτελεσματική διδασκαλία (με αξιοποίηση πηγών, χαρτών, εποπτικού υλικού, τεστ, με εργασίες και διαγωνίσματα). Αν όμως συνυπολογίσουμε και τα ουσιαστικά προβλήματα που συναντάμε στο σχολικό αυτό εγχειρίδιο, ο απαιτούμενος χρόνος είναι κατά πολύ περισσότερος. Ενδιαφέρουσα σημείωση: η διδακτέα – εξεταστέα ύλη του μαθήματος Ιστορίας Κατεύθυνσης γ΄ λυκείου είναι 91 σελίδες και μάλιστα μικρού σχήματος.

2. Ασαφές παραμένει για μας, τους απλούς διδάσκοντες, το πώς επιλέχτηκαν τα ιστορικά στοιχεία που αξίζει να μνημονευτούν, δυσανάλογη πολλές φορές με τη σημασία τους η έκταση που αφιερώνεται σ’ αυτά. Εξαιρετικά πολλά παραδείγματα από την πρώτη, δοκιμασμένη στις αίθουσες, ενότητα, που αφορά την ελληνική επανάσταση.
Ενδεικτικά, γίνεται εκτενής αναφορά στο ποιος συνόδευε τον Υψηλάντη όταν, μετά τη μάχη στο Δραγατσάνι, πέρασε τα σύνορα στις 15 Ιουνίου συνοδευόμενος από δυο αδέλφια του και τον πιστό του αξιωματικό Γ. Λασσάνη ... (!) - σελ. 21, ή στη μεγάλη φθορά και σύγχυση που προκάλεσαν η ενδυμασία των Σουλιωτών που ήταν παραπλήσια των στρατιωτών του Αλβανού Πασά, όταν τα ξημερώματα της 8ης προς την 9η Αυγούστου όρμησαν ο Μάρκος και οι Σουλιώτες μέσα στο στρατόπεδο του Μουσταφά, στη θέση Κεφαλόβρυσο, κοντά στο Καρπενήσι - σελ.29, κ.α. πολλά !!!
Αντίθετα, θέματα ουσιαστικά όπως οι εμφύλιοι πόλεμοι, τα δάνεια, το έργο του Καποδίστρια καλύπτονται από αναφορές δυο σειρών (σελ. 31-32) ενώ αποσιωπούνται η Β΄ Εθνοσυνέλευση, τα συντάγματα της επανάστασης (εκτός του πρώτου).

3. Αρκετές ατεκμηρίωτες και αμφισβητούμενες κρίσεις παρεμβάλλονται στην αφήγηση, τις περισσότερες φορές άσχετες με τον τίτλο (θέμα) του αντίστοιχου κεφαλαίου. Τρανταχτό παράδειγμα η αναφορά στο Ρήγα, στο κεφαλαίο «Η πολιτική συγκρότηση των Ελλήνων στην επανάσταση» (εμβόλιμα στην αναφορά για την Α΄ …. Εθνοσυνέλευση!):
η Φιλική Εταιρία – όπως και ο πρωτομάρτυρας του έθνους Ρήγας Βελεστινλής στα τέλη του 18ου - αιώνα δεν αποσκοπούσε στην ίδρυση «Βαλκανικής Ομοσπονδίας» όλων των λαών της περιοχής, όπως εσφαλμένα υποστηρίζεται από ορισμένους. ( ...) στόχος ήταν η ίδρυση ελεύθερης ελληνικής πολιτείας, στην οποία θα συμμετείχαν και όλοι οι άλλοι ετερόγλωσσοι χριστιανοί ως Έλληνες πολίτες. (σελ. 31)
Προφανώς ανάμεσα στους ορισμένους είναι οι συγγραφείς του σχολικού βιβλίου που αντικαταστάθηκε. Σε ’κείνο διαβάζουμε:
«Όμως η πολιτική και εθνική δράση του Ρήγα ξεπερνάει πολύ τα όρια ενός απλού διδάσκαλου του γένους. Ο Ρήγας είναι μια παμβαλκανική πολιτική φυσιογνωμία η οποία συνέλαβε το σχέδιο να εξεγείρει όλους τους υπόδουλους λαούς της Βαλκανικής εναντίον του κοινού τυράννου, των Τούρκων. Πρώτος αυτός συνέλαβε την ιδέα μιας παμβαλκανικής ομοσπονδίας, με κυρίαρχο το ελληνικό στοιχείο, που θα αντικαθιστούσε την οθωμανική αυτοκρατορία.» Β. Σκουλάτου, Ν. Δημακοπούλου, Σ. Κόνδη, Ιστορία νεότερη και σύγχρονη, 1789-1909, σελ. 60, εκδ. ΟΕΔΒ).

Ανατρέχουμε σε έργα του ίδιου του Ρήγα για να βρούμε πού αποσκοπούσε.
«Νέα Πολιτική Διοίκησις των κατοίκων της Ρούμελης, της Μ. Ασίας, των Μεσογείων Νήσων και της Βλαχομπογδανίας». Στο συγκεκριμένο έργο περιλαμβάνεται και το «Σύνταγμα». «Άρθρον 1. Η Ελληνική Δημοκρατία είναι μία, με όλον που περιλαμβάνει εις τον κόλπον της διάφορα γένη και θρησκείας· δεν θεωρεί τας διαφοράς των λατρειών με εχθρικό μάτι· είναι αδιαίρετος, μ’ όλον οπού ποταμοί και πελάγη διαχωρίζουν τες επαρχίες της, αι οποίαι είναι ένα συνεσφιγμένον αδιάλυτον σώμα.» «Άρθρον 7. Ο αυτοκράτωρ λαός είναι όλοι οι κάτοικοι του βασιλείου τούτου, χωρίς εξαίρεσιν θρησκείας και διαλέκτου, Έλληνες, Βούλγαροι, Αλβανοί, Βλάχοι, Αρμένηδες, Τούρκοι και κάθε άλλο είδος γενεάς
Επίσης από το Θούριο:
«Στην δόξαν του πολέμου, να τρέξωμεν μαζύ.
Βουλγάροι, κι Αρβανήτες, Αρμένοι και Ρωμιοί,
Αράπιδες, και άσπροι, με μία κοινή ορμή.
Για την ελευθερίαν, να ζώσωμεν σπαθί»

Ανάλογα παραδείγματα διατρέχουν κατά πως φαίνεται όλο το βιβλίο, αντίθετα με τη συστηματικότητα και «αντικειμενικότητα» που εξαγγέλλεται στο εισαγωγικό σημείωμα: π.χ. η αποδοχή της ηγεσίας της Φιλικής Εταιρείας από τον Αλ. Υψηλάντη ήταν προϊόν …έλλειψης σύνεσης (σελ.17), οι πρόκριτοι ήταν «γνωστοί» ως …δημοκρατικοί (σελ.30), αίτιο της αποικιοκρατίας ήταν το χρέος εξαγωγής (sic) θεσμών, αξιών και …φιλανθρωπίας (σελ.53), στις αποικίες ο δυτικός άνθρωπος κατόρθωσε να εξαλείψει τη … δουλεία (και άλλες «ενδημικές μάστιγες»!!! –σελ.56), και άλλα πολλά…

4. Όσον αφορά τη γλώσσα, διαπιστώνουμε εκφραστική φτώχεια:
Σταχυολογούμε τυχαία:
Επαναλήψεις: π.χ. στη σελ. 13 υπάρχει έξι φορές η λέξη διάκριση - διακριτός, στη σελ. 29 σε διάστημα 7 σειρών επανάληψη της έκφρασης παράτολμο εγχείρημα, στη σελ. 25 σε διάστημα 6 σειρών τέσσερις φορές η λέξη φιλελεύθερος κ.α.
Άπειρα ονοματικά σύνολα με επιθετικούς προσδιορισμούς, αξιολογικά συνήθως, και κατά κανόνα χωρίς τεκμηρίωση: φωτοβόλος φάρος, φυσικοί ηγέτες, πρωτοφανής αγριότητα, ολέθριες συνέπειες (χωρίς να μας λέει ποιες), ανηλεής σφαγή, μαρτυρική χώρα, ιδιότυπο καθεστώς (των παραδουνάβιων ηγεμονιών- δε θα ’πρεπε να μας εξηγήσει τι έκανε το καθεστώς ιδιότυπο;) κλπ. κλπ.
Λέξεις επιδεικτικές, εκτός χρήσης: νεήλυδες (σελ. 30), επιπολάζουσα ληστεία (σελ.34), πλησιόχωρα στρατόπεδα (σελ. 24)
Δραματικές εκφράσεις που κάθε άλλο παρά προσδίδουν αντικειμενικότητα: περίσσεψε ο ηρωισμός, περίσσεψε και η αφροσύνη (σελ. 21), χάραζε η ελευθερία (σελ.21), κλπ.
Και ένα αυτούσιο απόσπασμα: Οι πραγματικότητες της νότιας Ελλάδας διευκόλυναν την ίδρυση ανεξάρτητου και ομοιογενούς εθνικού κράτους των Ελλήνων. Οι πολιτικές και κοινωνικές πραγματικότητες της ίδιας περιοχής συνέβαλαν επίσης στη διαμόρφωση του πολιτεύματος που εντέλει επικράτησε. (σελ.31)
Συμπέρασμα: Πέρα από το ότι δυσχεραίνει τη διδασκαλία, η γλώσσα αυτή σίγουρα δεν αποτελεί πρότυπο για μαθητές.

5. Τα προβλήματα στη δομή είναι πάρα πολλά (ανακολουθία τίτλου και στοιχείων του περιεχομένου, άχρηστες λεπτομέρειες, δυσαναλογία στην ανάπτυξη και παρουσίαση των θεμάτων, άσχετες παρεμβολές). Επίσης, οι ερωτήσεις που συνοδεύουν τα επί μέρους κεφάλαια προϋποθέτουν, πολλές φορές, για την απάντησή τους, πληροφορίες που δεν υπάρχουν στο βιβλίο.

Όλες αυτές οι δυσκολίες επαυξάνονται λόγω της ανυπαρξίας χαρτών (όταν υπάρχουν, είναι ελλιπείς ή μη χρηστικοί), της απουσίας πολύπλευρων πηγών και πλούσιας βιβλιογραφίας .
Αναγκαζόμαστε να καταφύγουμε σε σχεδιαγράμματα και αναδιατυπώσεις, καταργώντας το βιβλίο. Είναι ενδεικτικό άλλωστε, ότι κανένας μαθητής στα τέσσερα Γενικά Λύκεια της Δράμας δεν επιθυμεί, μέχρι στιγμής, να εξεταστεί στο μάθημα, πράγμα πρωτοφανές.

Επιθυμούμε να βρεθεί κάποια λύση.


Παπαγγελή Χριστίνα 3ο Λύκειο Δράμας
Ευδωρίδου Μαρία 4ο Λύκειο Δράμας
Συμεωνίδης Βασίλης 3ο Λύκειο Δράμας
Λιάρου Βαΐα 1ο Λύκειο Δράμας
Βάντση Κατερίνα 1ο Λύκειο Ελευθερίου – Κορδελιού