Σάββατο, 26 Ιανουαρίου 2008

(3) Ο Α΄ παγκόσμιος πόλεμος στο σχολικό εγχειρίδιο της Γ΄Λυκείου: Πόσες και πόσες απορίες…


Συγκρουόμενα συμφέροντα 1 (σελ. 76)

Είδαμε, σχολιάζοντας την πρώτη υποενότητα του σχολικού εγχειριδίου για τον Α΄παγκόσμιο πόλεμο, τα προβλήματα που προκύπτουν από τις ασαφείς (λογικά και ιδεολογικά) διατυπώσεις. Η συνέχεια της αφήγησης δε μας βοηθάει, δυστυχώς, να ξεκαθαρίσουμε το τοπίο. Ο τίτλος της υποενότητας που ακολουθεί είναι «Συγκρουόμενα συμφέροντα». Και τα προβλήματα ξεκινούν με τη πρώτη κιόλας φράση: «Το γεγονός ότι η δολοφονία ενός Αψβούργου πρίγκιπα οδήγησε στην έκρηξη ευρωπαϊκού πολέμου φανερώνει μια βασική αδυναμία της ευρωπαϊκής κοινωνίας της εποχής, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την οργάνωση των διακρατικών σχέσεων και των συνακόλουθων πολεμικών μηχανισμών». Μία ήταν η ευρωπαϊκή κοινωνία της εποχής; Τι απέγιναν αίφνης οι διαφορές των κρατών; Ή απλώς η αδυναμία ήταν κοινή σε όλα τα κράτη; Η κοινωνία συλλήβδην αποφασίζει για την οργάνωση των διακρατικών σχέσεων; Σε ποιο πολίτευμα και με ποιες συνακόλουθες διαδικασίες; Και, τέλος πάντων, ποιο είναι το συμπέρασμα στο οποίο θέλουν να καταλήξουμε; Ότι αν υπήρχε, ας πούμε, καλύτερη διπλωματία, η ένταση θα λυνόταν με διαπραγματεύσεις και ο πόλεμος θα είχε αποφευχθεί; Παρά τα συγκρουόμενα συμφέροντα; Τα οποία σχετίζονται κάπως με την οργάνωση των διακρατικών σχέσεων ή όχι; Και οι πολεμικοί μηχανισμοί γιατί άραγε κατηγορούνται ως ανοργάνωτοι; Το κυνήγι των εξοπλισμών στο οποίο είχαν αποδυθεί στις παραμονές του πολέμου οι βασικοί αντίπαλοι είναι γνωστό – τι άλλο θα μπορούσε να θεωρηθεί επαρκής οργάνωση; Ή μήπως το νόημα που θα ήθελαν οι συντάκτες να δώσουν είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: ότι η κοινωνία ήταν αδύναμη να αποτρέψει την οργάνωση πολεμικών μηχανισμών; Συγχωρήστε μας, τους φτωχούς φιλολόγους χωρίς έξτρα πανεπιστημιακές περγαμηνές, που δυσκολευόμαστε να εννοήσουμε τα ελληνικά του βιβλίου. Αλλά φαντάζεται κανείς ότι οι μαθητές μας θα τα καταφέρουν καλύτερα;



Μαρία Ευδωρίδου

Δεν υπάρχουν σχόλια: