Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2009

Πρόταση διδασκαλίας. Το συνέδριο ειρήνης της Βιέννης 1814-15 (σελ. 9-12)

Πρόταση διδασκαλίας
1. Το συνέδριο ειρήνης της Βιέννης 1814-15 (σελ. 9-12)

Πρώτο βήμα.
Προσδιορισμός της έννοιας «έθνος». Πολιτιστική κοινότητα με κριτήρια τη γλώσσα, τη θρησκεία, τη διακριτή ταυτότητα και ιστορία. Αναφέρεται το παράδειγμα της Γαλλίας. (σελ. 11)

(επιφύλαξη: κατά πόσο το κριτήριο της θρησκείας λειτούργησε στη Γαλλία σα συνεκτικό στοιχείο του έθνους. Η νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου (1572) δείχνει μάλλον διαίρεση και όχι κοινότητα).

Η σφαγή του Αγίου Βαρθολομαίου, Φρανσουά Ντυμπουά (από τη http://el.wikipedia.org/)

Εκτός αν υπονοείται αναφορά στη «Λατρεία του Υπερτάτου Όντος» που καθιερώθηκε το 1794

Λατρεία του Υπερτάτου Όντος («Culte de l’ Etre Supreme»). Επίσημη πολιτειακή λατρεία ενός απρόσωπου Θεού, ο οποίος, κατά τους «ροβεσπιεριστές» Ιακωβίνους, προστάτευε την Δημοκρατία και την Πολιτική Αρετή. (http://knol.google.com/k/vlassis-rassias/-/gnmodo87aoe9/91#)


Εκτός αυτών, μπορεί να δημιουργηθεί προβληματισμός με αφορμή «επίκαιρα» στοιχεία. Δικαιούνται οι Νικ Καλάθης (που δεν ξέρει την ελληνική γλώσσα) και Σοφοκλής Σχορτσανίτης να συμμετέχουν στη Εθνική Ομάδα; Αυτή η συζήτηση μπορεί να δείξει πόσο δύσκολο είναι να προσδιοριστεί η έννοια του έθνους με αντικειμενικά κριτήρια.

Οπότε μπορούμε να προσθέσουμε την αναφορά που γίνεται στη σελίδα 89 του βιβλίου, όπου σε παράθεμα με τον τίτλο «ο ορισμός της εθνικής ταυτότητας κατά τον Ελ. Βενιζέλο» αναφέρεται: «Το θρήσκευμα, η φυλή, η γλώσσα, δεν δύνανται να θεωρηθούν ως βέβαιαι ενδείξεις εθνικότητος. Ο μοναδικός αλάνθαστος παράγων είναι η εθνική συνείδησις, δηλαδή η εσκεμμένη θέλησις των ατόμων όπως καθορίσουν την τύχην των και αποφασίσουν εις ποία εθνικήν οικογένειαν επιθυμούν να ανήκουν».

Έτσι οι μαθητές σχηματίζουν πολύπλευρη αντίληψη για την έννοια του έθνους και της εθνικής ταυτότητας, τόσο με πολιτισμικά όσο και με πολιτικά κριτήρια.

Δεύτερο βήμα
Σύγκριση των χαρτών που απεικονίζουν την Ευρώπη το 1815 και στο τέλος του 19ου αι. Μπορεί να αξιοποιηθούν οι χάρτες της σελ. 10 και της σελ. 115. Ή καλύτερα χάρτης που απεικονίζει την Ευρώπη πριν από τη Γαλλική Επανάσταση.
και μετά τις συνθήκες του Α΄ παγκόσμιου πόλεμου

αξιοποιήθηκε το λογισμικό Centennia


Οι μαθητές παρατηρούν τους δύο χάρτες και σχολιάζεται η δημιουργία των εθνικών κρατών εκεί όπου παλιότερα υπήρχαν πολυεθνικές αυτοκρατορίες.

Ποιες είναι οι «δυνάμεις της ανατροπής που είχε εκθρέψει η Γαλλική Επανάσταση» όπως αναφέρει το βιβλίο; (σελ. 11) Στη σελίδα 12 δίνεται μία απάντηση: «οι αρχές της εθνικής αυτοδιάθεσης και της λαϊκής κυριαρχίας».
Επίσης οι μαθητές μπορούν εύκολα να καταλάβουν ότι και ο Ναπολέων Βοναπάρτης υπήρξε απειλή για τη μορφή του κόσμου όπως ήταν το 1815.

Τρίτο βήμα
Ο ρόλος του Μέττερνιχ και των υπολοίπων εκφραστών του «παλαιού καθεστώτος» είναι η επιδίωξη τους να εμποδίσουν την εξέλιξη της ιστορίας, όπως αυτή έγινε αντιληπτή με τη σύγκριση των δύο χαρτών. Σε αυτό το γενικό πλαίσιο μπορούν να γίνουν κατανοητά το Συνέδριο και η Συνθήκη Ειρήνης της Βιέννης και η συγκρότηση της Ιερής Συμμαχίας (1815).

Τέταρτο βήμα
τα ιστορικά στοιχεία και οι λεπτομέρειες που παραθέτει η αφήγηση του βιβλίου μπορούν να προστεθούν γύρω από αυτούς τους άξονες που σχηματοποιούνται ως εξής:

Βασίλης Συμεωνίδης

3 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Τι κρίμα που είδα αυτή τη δημοσίευση αφού "δίδαξα" την ενότητα! Πολύ σωστή και δημιουργική προσέγγιση. Ελπίζω να την αξιοποιήσω κάποια άλλη φορά (αν και ειλικρινά θα προτιμούσα να μην ξαναδιδάξω αυτό το μάθημα όσο υπάρχει αυτό το εγχειρίδιο).

kleanthis_koutsokostas είπε...

Ρε φίλε ποσο ηλιθιος εισαι!Ο Σχορτσιανιτης εχει Ελληνα πατερα και μητερα απο το Καμερουν!Ο Νικ Καλάθης μεσα του νιωθει Ελληνας και οι γονεις του ειναι επισης περηφανοι Ελληνες!Δεν ειναι σαν την περιπτωση του Μπατιστ που εχει μονο ελληνικη υπηκοοτητα!

Vasilis Simeonidis είπε...

Ευχαριστώ για την προσεκτική ανάγνωση και την ορθή αποκωδικοποίηση της σχετικ΄ς ερώτησης στο κείμενό μου. Το μυαλό μου δεν φτάνει το δικό σας.

Είστε εξαιρετικά οξύνους.