Τρίτη, 24 Μαρτίου 2009

το βιβλίο ιστορίας «γράφει ιστορία»

Οι μαθητές δεν το διαβάζουν. Ευτυχώς; Όμως το διαβάζουν και θα συνεχίσουν να το διαβάζουν άλλοι. Όπως οι διαγωνιζόμενοι καθηγητές. Και 'κει είναι που το βιβλίο Ιστορία του Νεότερου και του Σύγχρονου Κόσμου άρχισε να «γράφει ιστορία». Στον πρόσφατο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ δημιουργήθηκε πρόβλημα με την ερώτηση αρ. 65.

Συγκεκριμένα:
ΕΡΩΤΗΣΗ 65: Με ποια συνθήκη παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου;
Α. Με τη Συνθήκη του Λονδίνου
Β. Με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου
Γ. Με τη Συνθήκη του Νεϊγύ
Δ. Με τη Συνθήκη των Σεβρών

Στην ερώτηση αυτή ως σωστή απάντηση ανακοινώθηκε η Δ: με τη Συνθήκη των Σεβρών.

Ο Χρήστος Κάτσικας παρατηρεί στα Νέα, 18 Φεβρουαρίου 2009 : Δεδομένου ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη βιβλιογραφία για την ύλη του διαγωνισμού, παρ΄ όλο που αυτό αποτελεί πάγιο αίτημα των εκπαιδευτικών, το ΑΣΕΠ οφείλει να εξηγήσει πώς επέλεξε ως σωστή απάντηση την επιλογή δ, όταν σύμφωνα με τα σχολικά βιβλία τα νησιά αυτά φαίνεται να καταχωρούνται στην Ελλάδα με τη Διακοίνωση που υπογράφηκε από τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις στις 13 Φεβρουαρίου 1914 (σελ. 48 του σχολικού βιβλίου Ιστορία Γενικής Παιδείας της Γ΄ Λυκείου). Επίσης, στο βιβλίο της Ιστορίας της Γ΄ Γυμνασίου, Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία, στη σελ. 87 αναφέρεται ότι « Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι τερματίστηκαν με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου (28 Ιουλίου 1913). Με αυτή ,η Ελλάδα εξασφάλισε το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας, τη Νότια Ήπειρο, τα σημαντικά νησιά στο Β. και Α. Αιγαίο (Θάσος, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος, Ικαρία) και την Κρήτη. Τα εδάφη αυτά ονομάστηκαν Νέες Χώρες (Παλιά Ελλάδα: η ελληνική επικράτεια πριν από τους Βαλκανικούς πολέμους)».
Όλο το δημοσίευμα των Νέων εδώ

Ο Χρήστος Κάτσικας έχει δίκιο, αλλά αναφέρεται στο παλιό βιβλίο Ιστορία Νεότερη και Σύγχρονη, των Σκουλάτου, Δημακόπουλου, Κόνδη.

Το νέο βιβλίο Ιστορία του Νεότερου και του Σύγχρονου Κόσμου,( το οποίο διδάσκεται από το σχολικό έτος 2007-08) των Κολιόπουλου, Σβολόπουλου, Χατζηβασιλείου, άλλα καταγράφει.


Ο Σύλλογος Αδιόριστων Εκπαιδευτικών Ρεθύμνου επισημαίνει ότι ίσως το λάθος οφείλεται σε ό,τι γράφει το νέο σχολικό βιβλίο στη σελ. 85: «Με τη Συνθήκη των Σεβρών παραχωρήθηκε στην Ελλάδα η Θράκη, η Δυτική και Ανατολική, και αναγνωρίστηκε η ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου, εκτός από τα Δωδεκάνησα».
Πέρα από την ασαφή διατύπωση που μιλά γενικά για «νησιά του Αιγαίου» μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι το νέο βιβλίο αναφέρει σε άλλα σημεία πότε παραχωρήθηκαν τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Όμως,
στη σελίδα 69, όπου αναφέρεται η Συνθήκη Ειρήνης του Λονδίνου, 17/30 Μαΐου 1913 γράφει τα εξής: «οι έξι μεγάλες δυνάμεις αναλάμβαναν να καθορίσουν το μέλλον των νήσων του Αιγαίου»,
στη σελίδα 81, όπου αναφέρεται στις εκκρεμότητες της Συνθήκης του Βουκουρεστίου τα εξής: «Το ζήτημα όμως των νήσων του Ανατολικού Αιγαίου δε λύθηκε τότε, παρά τη δέσμευση των μεγάλων δυνάμεων να ασκήσουν στην Πύλη τις δέουσες πιέσεις, ώστε να αναγνωρίσει την ελληνική κυριαρχία»,
και μετά φτάνουμε στη σελίδα 85 και τη Συνθήκη των Σεβρών!

Δηλαδή τρεις σκόρπιες αναφορές για να δώσει μια λανθασμένη εντύπωση.

Η Π.Ε.Φ έκανε μία αμήχανη ανακοίνωση χωρίς να σχολιάσει την επιστημονική εγκυρότητα του σχολικού βιβλίου.

Βασίλης Συμεωνίδης

Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2009

πόσοι μαθητές διαλέγουν Ιστορία;

Οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου πρέπει να διαλέξουν ένα μάθημα από τα τέσσερα μαθήματα Γενικής Παιδείας: Ιστορία, Φυσική, Βιολογία, Μαθηματικά. Έτσι συμπληρώνεται ο αριθμός των έξι (6) μαθημάτων στα οποία θα εξεταστούν πανελλαδικά.

Το μάθημα της Ιστορίας και της Φυσικής ήταν ήδη έξω από τις προτιμήσεις των μαθητών. Σαφώς και υπάρχει εξήγηση για αυτό το φαινόμενο, αλλά δεν είναι σκόπιμο να συζητηθεί τώρα. Εκείνο που μπορούμε να δούμε είναι τη διαφορά που παρατηρείται με την εισαγωγή του νέου βιβλίου από το σχολικό έτος 2007-08.

Τη χρονιά 2006-07 έχουμε τα εξής δεδομένα προσέλευσης (από τα στατιστικά του ΥΠΕΠΘ) στις πανελλαδικές (Μάιος 2007):

Ιστορίας Γενικής Παιδείας 2162 υποψήφιοι
Μαθηματικά Γενικής Παιδείας 46395 υποψήφιοι
Φυσική Γενικής Παιδείας 1196 υποψήφιοι
Βιολογία Γενικής Παιδείας 43990 υποψήφιοι
σύνολο 93.743 υποψήφιοι
Δηλαδή το μάθημα της Ιστορίας διάλεξε το 2,3% των μαθητών.

Το Σεπτέμβριο του 2007 αρχίζει η διδασκαλία του νέου βιβλίου. Το Μάιο 2008 έχουμε τα εξής στοιχεία (από τα στατιστικά του ΥΠΕΠΘ) για την προσέλευση στις πανελλαδικές:

Ιστορίας Γενικής Παιδείας 749 υποψήφιοι
Μαθηματικά Γενικής Παιδείας 41976 υποψήφιοι
Φυσική Γενικής Παιδείας 818 υποψήφιοι
Βιολογία Γενικής Παιδείας 46774 υποψήφιοι
σύνολο 90317 υποψήφιοι
Δηλαδή το μάθημα της Ιστορίας διάλεξε το 0,8% των μαθητών.

Προφανώς αυτή η διαφορά από το 2,3% (2007) στο 0,8% (2008) έχει ως κύρια, αν όχι μόνη, εξήγηση την αλλαγή του σχολικού εγχειριδίου.

Περιμένουμε και τα στοιχεία από τη φετινή (2008-09) προσέλευση των μαθητών στις πανελλαδικές.

Βασίλης Συμεωνίδης

Κυριακή, 1 Μαρτίου 2009

χρήσεις της ιστορίας

Είχε δίκιο ο Γιάννης Μαργιούλας όταν στις 16 Απριλίου 2008 σχολίαζε «υπάρχει κάτι (ή μάλλον πολλά) που μας ενοχλεί, αλλά οι παρατηρήσεις μας δεν ξεπερνούν τις εμπειρικές διαπιστώσεις...» (όλο το σχόλιό του υπάρχει στην ανάρτηση «Το μακεδονικό ζήτημα κατά το 19ο αιώνα».

Συμφώνησα και τότε, συμφωνώ και τώρα πώς η προσπάθειά μας (τόσο η δική μου όσο και των συναδέλφων) «πράγματι, δεν αμφισβήτησε τους όρους και τις προϋποθέσεις συγγραφής της σχολικής ιστορίας». Ωστόσο, νομίζω ότι κατέδειξε την ακαταλληλότητα του βιβλίου ακριβώς με όρους και προϋποθέσεις συγγραφής σχολικής ιστορίας. Και κυρίως το έκανε με αφετηρία και δεδομένο τη διδακτική εμπειρία.

Προχωρώ σε αυτό που υπονοείται σε όλες τις αναρτήσεις και σαφώς αντιλαμβάνεται ο Γιάννης Μαργιούλας. Είναι ότι το συγκεκριμένο σχολικό βιβλίο υπηρετεί απροκάλυπτα εξωεκπαιδευτικούς, εξωιστορικούς και εξωεπιστημονικούς σκοπούς. Και μάλιστα με όρους του 19ου αιώνα.

Ο λόγος στον καθηγητή Ι. Κολιόπουλο (από ομιλία του σε εκδήλωση της ΔΑΠ τον Σεπτέμβριο 2007):

«Όπως είναι γνωστό σε όσους ασχολούνται με την Ιστορία και τις χρήσεις της, αρχίζει να διαμορφώνεται και στην Ελλάδα μια νέα σχολή κοινωνικών επιστημόνων, αυτή των λεγόμενων αποδομητών του εθνικού κράτους, το οποίο θεωρούν οι εν λόγω επιστήμονες πρόξενο πολέμων και άλλων δεινών. Αντί λοιπόν του εθνικού κράτους και της ομοιογενούς πολιτιστικής κοινωνίας στην οποία στηρίζεται και την οποία προάγει, οι "αποδομητές" επιστήμονες προβάλλουν τη διαμόρφωση μιας "πολυπολιτισμικής" κοινωνίας, η οποία δεν θα προάγει τους στόχους και τις αξίες του εθνικού κράτους, αλλά άλλων πολιτικών μορφωμάτων πολυπολιτισμικού χαρακτήρος» [...] «Η υπονόμευση και η αποδυνάμωση της εθνικής ιστορίας ωστόσο θα είχαν συνέπεια την υπονόμευση της εθνικής αυτογνωσίας και της εθνικής ταυτότητας εν τέλει. Αν κρίνεται σκόπιμη η υπονόμευση της εθνικής ταυτότητας, είναι ανάγκη να δηλωθεί, πειστικά και με στοιχεία από την παγκόσμια πραγματικότητα, τι είδους ταυτότητα θα αντικαταστήσει την εθνική ταυτότητα των διαφόρων λαών. Είναι απαραίτητο, εν προκειμένω, να γνωρίζουν οι Έλληνες ποια ταυτότητα θα αποκτήσουν οι επερχόμενες γενιές τους, αν εγκαταλειφθεί η τωρινή τους ταυτότητα».

(το απόσπασμα είναι από δημοσίευμα στο Βήμα, Κυριακή 1 Ιουνίου 2008)
Ενημέρωση 7 Νοε 2009: Το δημοσίευμα του Βήματος δε βρίσκεται πλέον στο παραπάνω λινκ, ούτε κάπου αλλού. Όμως υπάρχει σχετικό κείμενο του Ι. Κολιόπουλου που περιλαμβάνει τα ίδια αποσπάσματα στο σάιτ της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Επίσης, μπορείτε να το βρείτε και εδώ.

Τι ακριβώς θεωρείται εθνική ιστορία, εθνική αυτογνωσία και εθνική ταυτότητα για τον κ. Ι. Κολιόπουλος νομίζω ότι διαφαίνεται από τα λεγόμενά του και ακόμη, έχει διαφανεί από τις προηγούμενες αναρτήσεις.

Βασίλης Συμεωνίδης